كفر زبانى آن است كه با زبان خدا را انكار كند و يا رسالت انبياى عظام را تكذيب نمايد و يا حلالى را حرام شمارد و يا حرامى را حلال بداند و يا يكى از واجبات دين اسلام را مانند نماز ، روزه و . . . منكر شود . خلاصه معيار كلّى ، انكار يكى از ضروريات دين است ، در صورتى كه اين انكار به تكذيب رسالت برگردد . ناگفته نماند كه چه از روى عناد باشد و چه از روى اعتقاد يا تمسخر فرقى نمىكند . كفر عملى به انجام عملى صريح و توهين كننده به شريعت مقدس اطلاق مىشود كه دلالت برانكار شريعت‌اسلام داشته باشد ، مانند زيرپاگرفتن قرآن ، اسماءا . . . ، نام پيامبر ( ص ) ، اسامى معصومين عليهم‌السلام ، كتابهاى مقدس و كتابهاى فقهى و يا آتش زدن آنها . « 1 » ابن سنان از امام صادق ( ع ) چنين روايت كرده است : « مَنْ شَكَّ فِىاللَّهِ تَعالى اوْ فى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَهُوَ كافِرٌ » « 2 » هر كس در وجود خداوند متعال و يا رسالت پيامبرش ( ص ) ترديد كند ، كافر است . ارتداد چه فطرى و چه ملّى بايد شرايط زير را دارا باشد : 1 - بلوغ 2 - عقل 3 - اختيار 4 - قصد « 3 » حكم مرتد فطرى اسلامِ مرتد فطرى در ظاهر قبول نمىشود . اگر مرتد ، مرد باشد كشته مىشود . « 4 » پيامبر ( ص ) فرمود : « مَنْ بَدَلَ دينَهُ فَاقْتُلُوهُ » « 5 » هر كس اسلام را به كفر تبديل كرد ، او را بكشيد . و همسرش از او جدا مىشود و نكاحش - بدون طلاق - فسخ مىشود و عدّه وفات مىگيرد ، سپس اگر بخواهد ازدواج مىكند و اموال مرتد كه در وقت ارتداد مال او بوده

--> ( 1 ) - حقوق كيفرى در اسلام ، محمدى گيلانى ، ص 256 ، با دخل و تصرف . توضيحات بيشتر در واژه كافر ملاحظه شود . ( 2 ) - وسايل الشيعه ، ج 18 ، ص 568 ، دوره 20 جلدى . ( 3 ) - تحريرالوسيله ، امام خمينى ، ج 2 ، ص 495 ، فى الارتداد ؛ شرايع الاسلام ، ج 4 ، ص 183 . ( 4 ) - همان ، ج 2 ، ص 494 ، فى الارتداد ، مسأله 1 . ( 5 ) - ميزان الحكمه ، ج 4 ، ص 97 .